O rozwadze- Apoftegmaty Ojców Pustyni

Apoftegmaty Ojców Pustyni 1,(8) Abba Antoni powiedział "Są ludzie, którzy postami wyniszczyli swe ciała, lecz ponieważ zabrakło i rozwagi, oddalili się od Boga. 2(12-13) Do Abba ANtoniego przybyli pewni bracia i oznajmili mu o widzeniach, które mieli , pytając czy są one prawdziwe, czy też pochodzą od złych duchów . Mieli zaś ze sobą osła, i ten zdechł w czasie drogi. Gdy przybyli do starca, ten wyszedł im na spotkanie i zapytał:"Jakże to, osioł wam zdechł w drodze? " "Skąd wiesz, ojcze?"- spytali oni. "Złe duchy mi oznajmiły" odrzekł. Oni powiedzieli wtedy :"A my przychodzimy właśnie aby zapytać cię, czy przypadkiem nie jesteśmy wprowadzeni w błąd. Mieliśmy bowiem widzenia i na ogół sprawdzają się" Starzec odpowiadając na ich pytanie, na przykłądzie osła, wykazał im, że pochodzą od złych duchów. Kiedyś myśliwy polujący na dziką zwierzynę, przybył na pustynię i zobaczywszy abba ANtoniego, wesoło bawiącego się z braćmi, zgorszył się . Starzec chcąc pokazać iż nieraz trzeba pofolgować braciom, rzekł do niego: "Nałóż strzałę na cięciwę i naciągnij" On uczynił tak. "Napnij mocniej" rzekł znowu. Napiął. "Jeszcze mocniej" Myśliwy odrzekł : "Jeśli napnę za mocno, złamie się łuk" Odrzekł abba Antoni :" Tak też jest w pracy nad sobą. Jeśli stawiamy wymagania nad siły, bracia szybko załamują się. Trzeba więc od czasu do czasu pofolgować im trochę" Myśliwy usłyszawszy to uznał swój błąd i odszedł bardzo zbudowany słowami starca. Bracia umocnieni również wrócili do swych cel.

4( 23) Abba Antoni powiedział także : "Bóg nie dopuszcza, by walki nękały to pokolenie, gdyż wie, że ludzie są słabi i nie zdołąją ich wytrzymać. 5( 43) Abba Ewagriusz powiedział kiedyś do abba Arseniusza: "Dlaczego my, którzyśmy otrzymali takie wychowanie i takie wykształcenie, nie osiągnęliśmy żadnej cnoty, a ci wieśniacy mieszkający w Egipcie uczynili takie postępy w cnocie?" Abba Arseniusz odpowiedział :"My nic nie osiągnęliśmy , gdyż jedynie mamy świeckie wykształcenie , ci wieśniacy egipscy zdobyli cnotę własnym wysiłkiem. 7(60) Abba Marek spytał abba Arseniusza: "Czy właściwe jest mieć w celi jakąś rozrywkę?? Widziałęm bowiem, że pewien brat miał przy swej celi trochę warzyw i wyrwał je. " Abba Arseniusz odrzekł: "Włąściwe to jest, lecz każdy człowiek winien postępować wedłg swoich możliwości. Jeśli nie będzie miał sił, by znieść taki stan, znowu je zasadzi" 8( 83) Abba Piotr uczeń abba Lota, opowiadał:" Byłem kiedyś w celi abba Agatona i przyszedł do niego pewien brat mówiąc :"Chcę zamieszać razem z braćmi.. Powiedz mi, jak mam się zachowywać" Starzec odrzekł mu :"Bądź przez wszystkie dni twego życia jak pielgrzym, który pierwszy dzień przebywa między nimi . wystrzegaj się zuchwałości w mowie. " " Co czyni ta zuchwałość?" - spytał go abba Makary. Starzec odrzekł :- " Jest ona jak żar wielkiego ognia. Wszyscy uciekają od niego, gdyż niszczy on nawet owoce drzew" "Tyle zła wnosi zuchwała mowa?"- spytał go abba Makary. Abba Agaton odrzekł: "Nie ma gorszej wady niż zuchwałość w mowie. Jest ona źródłęm wszystkich innych wad. Winien zawsze mnich wystrzegać się, by jej nie nabrać, choćby nawet sam przebywał w celi"

12( 96) Tenże abba Agaton przybył kiedyś do Sketis na zgromadzenie. Z powodu jakiejś sprawy przyszedł za późno i powzięto już postanowienie. Rzekł do braci: "Źle rozwiązaliście kwestię" Powiedzieli do niego: "Kim ty jesteś, że tak mówisz?" Odrzekł : "Synem ludzkim" Napisano bowiem: "Czy wy rzetelnie wydajecie wyroki, czy wy słusznie sądzicie, o synowieludzcy?